Niewidzialna kobieta.

„Sekretna kochanka Dickensa” Claire TomalinZanim poznałam Dickensa-autora, poznałam Dickensa-postać. Literacką. Lekko zwichrowany u Pearla, napuszony i samolubny u Simmonsa – trudno było go polubić. Nowe, nie-fikcyjny ogląd na jego osobę zapewniła mi Claire Tomalin, uznana biografka, pisząca o Dickensie i jemu współczesnych. Choć to nie on jest w tej książce gra pierwsze skrzypce.

Był otoczony kultem i darzony nabożną czcią już za życia, Pisarz Przez Duże P, uwielbiany przez czytelników i ceniony przez krytyków. Nawet królowa Wiktoria doceniała jego prozę. W sztywnej od moralnych nakazów epoce wiktoriańskiej Dickens pieczołowicie podtrzymywał swój image jako niepokalanego męża i ojca (mimo separacji z żoną i chłodnych relacji z dziećmi udawało mu się to doskonale). Wierna szwargierka pisarza, Georgina, także po jego śmierci dbała, by na kryształowym wizerunku nie pojawiła się ani jedna ryska. I robiła to tak skutecznie, że do dziś niektórzy nie chcą przyjąć do wiadomości, że Dickens miał kochankę. Czy raczej pozostawał w sekretnym, nieformalnym związku przez czternaście ostatnich lat swojego życia.

Ellen Ternan, zwana „Nelly”, miała osiemnaście lat, gdy poznała największego ówczesnego pisarza, a stało się to w okolicznościach teatralnych – grupa dżentelmenów-amatorów z Dickensem na czele pragnęła wystawić sztukę The Frozen Deep i potrzebowała pań do obsady. Paniami tymi mogły być, rzecz jasna, wyłącznie zawodowe aktorki, kobiety o  dwuznacznej w owych czasach pozycji. Z jednej strony oczytane, świadomie świata i niezależne (często też finansowo), z drugiej strony moralnie podejrzane, jako że aktorstwo uważano za zajęcie deprawujące. Nelly natomiast i jej dwie starsze siostry od lat dziecięcych występowały na scenie – należały do familii o długich aktorskich tradycjach – nigdy jednak nie osiągnęły sławy i rozgłosu (jak choćby ich matka, utalentowana Frances Ternan née Jarman). Po spotkaniu Dickensa Nelly ostatecznie porzuciła deski teatru i stała się „magicznym kręgiem” pisarza, jak to sam ujmował.

dickens i nelly
Charles Dickens i Nelly Ternan w 1858 roku.

Udało im się zachować pozory przez czternaście lat bez mała – tajemnica nie wyszła na jaw przez długi czas, między innymi dzięki temu, że kochankowie zniszczyli większość dokumentów, spalili nawet swoje listy. Wiemy jednak, że Dickens łożył na utrzymanie Nelly (posługując się różnymi pseudonimami), zapewnił jej dom i obsypywał prezentami. Po jego śmierci panna Ternan niejako „wymazała” z pamięci cały ten czas, stworzyła sobie nową tożsamość, wyszła za mąż… i miała nadzieję, że nikt nie pozna prawdy. Zwłaszcza jej dzieci.

Jak było naprawdę, tego się nigdy nie dowiemy – ale Claire Tomalin przedstawia bardzo prawdopodobną wersję wydarzeń, odtworzoną z setek dokumentów, listów, afiszy teatralnych i wycinków z gazet (będzie nawet lekko spiskowa teoria dziejów co do śmierci Dickensa). Pokazuje życie Nelly, od dzieciństwa w teatrze aż po dojrzałe życie bez sławnego „opiekuna”. Najbardziej podobało mi się właśnie to zaplecze teatralne, dwuznaczność i barwność scenicznego świata – świetnie pokazane. Poza tym, mam sentyment do angielskiego teatru, odkąd, za lat cielęcych, przeczytałam scenariusz do „Zakochanego Szekspira”, w którym najciekawsze były przypisy.

Zatrważa za to hipokryzja tamtych czasów – z jednej strony, sztywne wymogi pruderyjnej wiktoriańskiej moralności, z drugiej strony, kilkadziesiąt tysięcy prostytutek w samym tylko Londynie. I ten Dickens, wzór mieszczańskich cnót i ich piewca, prywatnie i potajemnie realizujący zupełnie inny schemat…

Byłby z tego rewelacyjny film. Oh wait. Już jest. Śpieszę oglądać!

One thought on “Niewidzialna kobieta.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s